ekadashi
🗓️
Jyeshtha Shukla Ekadashi (Waterless Fast)
Nirjala Ekadashi Vrat Katha
निर्जला एकादशी (भीम एकादशी) व्रत कथा
નિર્જળા એકાદશી (ભીમ અગિયારસ) કથા
The supreme Ekadashi that bestows the spiritual merit of all 24 annual Ekadashis in a single day.
Vrat Mahatmya & Spiritual Significance
According to Maharishi Vyasa, observing this fast guarantees ultimate liberation.
Auspicious Day & Fasting Rules
Sacred Observation Time: Jyeshtha Shukla Ekadashi (Waterless Fast)
Devotees observe fasting (Upavasa) by taking a morning spiritual bath, meditating on the deity, maintaining purity of mind, and partaking in satvik prasad or milk and fruits (Phalahar). Avoiding grains, negative thoughts, and harsh speech is recommended throughout the day.
Complete Puja Vidhi & Rituals
- Dashami Preparation: Consume a light sattvic meal before sunset on the 10th day and maintain pious celibacy.
- Morning Vow (Sankalpa): Bathe at dawn, don clean yellow attire, take holy water with Tulsi leaves, and resolve to observe the fast.
- Worship Rituals: Consecrate Lord Vishnu / Shaligram on a yellow silk cloth. Offer Panchamrit bath, sacred sandalwood paste, yellow blossoms, incense, ghee lamps, and fresh fruits with Tulsi leaves.
- Dietary Discipline: Strict abstinence from all food grains, rice, pulses, onion, garlic, and non-vegetarian foods. Consume only pure water, milk, and fruits.
- Holy Vigil: Light ghee lamps at dusk, chant Vishnu Sahasranama, and listen to the sacred Nirjala Ekadashi Vrat Katha.
- Dvadashi Parana: On the 12th morning after sunrise, offer food/charity to holy cows and priests before breaking the fast with sacred Tulsi water.
Sacred Vrat Katha (Full Narrative)
Nirjala Ekadashi, also celebrated as Bhimseni Ekadashi, is the most austere and rewarding fast in the Vedic calendar. Pandava prince Bhima, unable to endure frequent fasts due to his voracious digestive fire (Vrika Agni), was advised by Sage Vyasa to observe a complete waterless fast on Jyeshtha Shukla 11. Observing this singular vow grants the accumulated merits of all 24 annual Ekadashis combined.
Divine Aarti & Stuti
ૐ જય જગદીશ હરે, સ્વામી જય જગદીશ હરે ।
ભક્ત જનો કે સંકટ, દાસ જનો કે સંકટ, ક્ષણ મેં દૂર કરે... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
ભક્ત જનો કે સંકટ, દાસ જનો કે સંકટ, ક્ષણ મેં દૂર કરે... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
જો ધ્યાવે ફલ પાવે, દુઃખ બિનસે મન કા, સ્વામી દુઃખ બિનસે મન કા ।
સુખ સંપત્તિ ઘર આવે, કષ્ટ મિટે તન કા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
સુખ સંપત્તિ ઘર આવે, કષ્ટ મિટે તન કા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
માત-પિતા તુમ મેરે, શરણ ગહૂં કિસકી, સ્વામી શરણ ગહૂં કિસકી ।
તુમ બિન ઔર ન દૂજા, પ્રભુ બિન ઔર ન દૂજા, આસ કરૂં જિસકી... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
તુમ બિન ઔર ન દૂજા, પ્રભુ બિન ઔર ન દૂજા, આસ કરૂં જિસકી... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
તુમ પૂરણ પરમાત્મા, તુમ અંતર્યામી, સ્વામી તુમ અંતર્યામી ।
પારબ્રહ્મ પરમેશ્વર, તુમ સબ કે સ્વામી... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
પારબ્રહ્મ પરમેશ્વર, તુમ સબ કે સ્વામી... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
તુમ કરુણા કે સાગર, તુમ પાલનકર્તા, સ્વામી તુમ પાલનકર્તા ।
મૈં મૂરખ ખલ કામી, કૃપા કરો ભર્તા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
મૈં મૂરખ ખલ કામી, કૃપા કરો ભર્તા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
તુમ હો એક અગોચર, સબકે પ્રાણપતિ, સ્વામી સબકે પ્રાણપતિ ।
કિસ વિધિ મિલૂં દયામય, તુમકો મૈં કુમતિ... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
કિસ વિધિ મિલૂં દયામય, તુમકો મૈં કુમતિ... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
દીનબંધુ દુઃખહર્તા, તુમ ઠાકુર મેરે, સ્વામી તુમ રક્ષક મેરે ।
અપને હાથ ઉઠાઓ, દ્વાર ખડા તેરે... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
અપને હાથ ઉઠાઓ, દ્વાર ખડા તેરે... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
વિષય વિકાર મિટાઓ, પાપ હરો દેવા, સ્વામી કષ્ટ હરો દેવા ।
શ્રદ્ધા ભક્તિ બઢાઓ, સંતન કી સેવા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
શ્રદ્ધા ભક્તિ બઢાઓ, સંતન કી સેવા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
તન મન ધન સબ હૈ તેરા, સ્વામી સબ કુછ હૈ તેરા ।
તેરા તુઝકો અર્પણ, ક્યા લાગે મેરા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
તેરા તુઝકો અર્પણ, ક્યા લાગે મેરા... ૐ જય જગદીશ હરે ॥
Frequently Asked Questions (FAQ)
When is Nirjala Ekadashi Vrat Katha observed?
▼
Jyeshtha Shukla Ekadashi (Waterless Fast). In traditional calendars, it is observed with deep devotion on specified tithis or weekdays to seek divine grace and blessings.
What is the spiritual significance and Mahatmya of this Vrat?
▼
According to Maharishi Vyasa, observing this fast guarantees ultimate liberation.
What is the basic Puja Vidhi required for this fast?
▼
1. Dashami Preparation: Consume a light sattvic meal before sunset on the 10th day and maintain pious celibacy.
2. Morning Vow (Sankalpa): Bathe at dawn, don clean yellow attire, take holy water with Tulsi leaves, and resolve to observe the fast.
3. Worship Rituals: Consecrate Lord Vishnu / Shaligram on a yellow silk cloth. Offer Panchamrit bath, sacred sandalwood paste, yellow blossoms, incense, ghee lamps, and fresh fruits with Tulsi leaves.
4. Dietary Discipline: Strict abstinence from all food grains, rice, pulses, onion, garlic, and non-vegetarian foods. Consume only pure water, milk, and fruits.
5. Holy Vigil: Light ghee lamps at dusk, chant Vishnu Sahasranama, and listen to the sacred Nirjala Ekadashi Vrat Katha.
6. Dvadashi Parana: On the 12th morning after sunrise, offer food/charity to holy cows and priests before breaking the fast with sacred Tulsi water.
What benefits are attained by reading or reciting this Katha?
▼
The supreme Ekadashi that bestows the spiritual merit of all 24 annual Ekadashis in a single day. Devotees believe reciting this sacred text brings peace, removes fear and distress, and ensures the spiritual and material welfare of the entire household.